30 september 2026
Twee nieuwe kerncentrales op één locatie lijken steeds nadrukkelijker onderdeel van de plannen voor nieuwe kernenergie in Nederland. Maar is dat ook de meest logische keuze voor ons energiesysteem?
In een recent opiniestuk stellen lector Marten van der Laan (Systeemintegratie in de Energietransitie) en Wytze van der Gaast (Economische Vraagstukken binnen de Energietransitie) dat een belangrijk alternatief onvoldoende aandacht krijgt: het spreiden van twee nieuwe kerncentrales over verschillende locaties in Nederland.
Aanleiding voor hun bijdrage zijn de onderzoeken van Tennet naar de inpassing van nieuwe kerncentrales op het elektriciteitsnet. Daarbij is gekeken naar vier mogelijke locaties voor twee kerncentrales met een gezamenlijk vermogen van 3,2 gigawatt.
Volgens de lectoren laat dit onderzoek vooral zien wat de gevolgen zijn van het bouwen van twee centrales op één plek. Maar daarmee blijft een andere optie buiten beeld: het verdelen van de centrales over meerdere regio’s.
Dat is relevant, omdat de vraag naar elektriciteit de komende jaren sterk zal groeien in gebieden als Rotterdam en Amsterdam. Tegelijkertijd produceren regio’s als Groningen en Zeeland nu al veel elektriciteit. Extra opwek op die locaties kan betekenen dat nog meer stroom over lange afstanden moet worden getransporteerd.
Volgens Van der Laan en Van der Gaast is het daarom logisch om ook te onderzoeken of nieuwe kerncentrales dichter bij de grootste verbruikers van elektriciteit kunnen worden gebouwd. Dat kan bijdragen aan een betere regionale balans tussen vraag en aanbod en mogelijk de druk op het elektriciteitsnet verminderen.
Daarnaast plaatsen ze vraagtekens bij de keuze om beide centrales op één locatie te concentreren. Een argument daarvoor is dat voorzieningen en infrastructuur gedeeld kunnen worden, wat kosten zou besparen. Volgens de lectoren ontbreekt echter een publieke afweging waarin deze voordelen worden afgezet tegen de kosten voor het elektriciteitsnet en de investeringen die nodig zijn om extra stroom te transporteren. Daardoor is niet duidelijk of één locatie daadwerkelijk de meest efficiënte keuze is.
De keuze voor nieuwe kerncentrales heeft grote gevolgen voor de Nederlandse energievoorziening en de inrichting van het energiesysteem voor tientallen jaren. Daarom pleiten Van der Laan en Van der Gaast ervoor om ook de variant van twee kerncentrales op verschillende locaties door te rekenen.
Daarnaast roepen zij op om de onderliggende data en analyses openbaar te maken, zodat onderzoekers en andere betrokkenen kunnen meedenken over een goed onderbouwde beslissing.
Lees het volledige opiniestuk hier.
